پرچم ملی آذربایجان جنوبی و...

آسلان قازانلی

هر جنبش اجتماعی-سیاسی برای تعریف و تقویت هویت خود ناگزیر به ارائهی مدل، شخصیتها، مکانها، وقایع و نشانهای سمبلیک به افکار عمومی است. در واقع حیات و تداوم یک جنبش با ادامه حیات سیمبلهای آن جنبش مشخص می شود. در کنار این بسیج طرفداران یک جنبش که در درجات مختلف قرین هزینه می باشد، با تاکید به عشق به آرمانهای جنبش که معمولا درسیمبلهای آن انعکاس یافته، امکان پذیر می شود.

اهمیت سیمبل برای جنبش سیاسی به مراتب بیشتر از موارد برشمرده است. سیمبلی که در عرف حقوقی وسیاسی بتوان از آن به عنوان سمبل یک جنبش سیاسی یاد کرد، دارای اهمیت حیاتی برای جنبش خواهد بود. نشان یک جنبش سیاسی باید دارای بار سیاسی در عرف حقوق و علوم اجتماعی و سیاسی باشد.

هر جنبش سیاسی برای رسیدن به اهداف خود باید بتواند در معادلات سیاسی، خود را بعنوان یکی از طرفین معادله شناسانده و با استفاده از قدرت چانه زنی، ادعای سهمی از قدرت را داشته باشد. برای رسیدن به این مرحله این جنبش باید به عنوان یک موضوع سیاسی در معادلات سیاسی قابل بحث باشد. یعنی اینکه گرچه جنبش به حدی نرسیده است که در یک طرف میز معادلات سیاسی مربوطه بنشیند، ولی در معادلات سیاسی بین بازیگران سیاسی مطرح و در مورد آن بحث می شود. برای اینکه یک جنبش بتواند خود را در معادلات سیاسی مطرح کند، قبل از همه باید به عنوان یک جنبش سیاسی شناخته شود. شناسایی یک جنبش سیاسی یعنی اینکه شعارها و سیمبلهای آن بار سیاسی داشته باشد. مفهوم بار سیاسی در تفاوت بین جنبشهای سیاسی- اجتماعی با جنبشهای اجتماعی- صنفی معلوم مینماید. یک جنبش اجتماعی مانند جنبش معلمان ایران خواهان تغییر شرایط به نفع طیف خاصی از اجتماع است. لیکن یک جنبش سیاسی- اجتماعی معطوف به قدرت است. یعنی اینکه جنبش خواستار سهمی از قدرت سیاسی برای ایجاد تغییرات موردنظر خود است. بنابراین همانگونه که در بالا به آن اشاره شد، باتوجه به نقش سیمبلها در تعریف هویت و شناسایی جنبشها و مخصوصا جنبشهای سیاسی، معرفی سیمبلهایی که بار سیاسی دارند، اولین قدم برای شناسایی جنبش و در نهایت اکتساب نقش معاملهگردر معادلات سیاسی برای احقاق اهداف جنبش سیاسی است. از همین روست که این نکته توجه دشمنان جنبش را به خود جلب نموده و بیشتر از هر مورد دیگر سیمبلهای یک جنبش آماج حملات دشمنان قرار می گیرد.

جنبشهای خواهان حق تعیین سرنوشت از جمله جنبشهایی است که به عنوان جنبش ملی- سیاسی شناخته می شوند. صفت ملی برای یک جنبش سیاسی، نیاز آن را به سمبلهای سیاسی از نوع ملی را دو چندان می کند.. در عرف بین الملل ملت- دولتها همگی دارای یک سیمبل ملی-سیاسی می باشند. از همین رو یک جنبش ملی- سیاسی همراه با موارد بسیار دیگر، برای همراهی با عرف بین الملل، علاوه بر شناسایی جنبش به عنوان یک جنبش سیاسی ناگزیر از داشتن یک سیمبل ویژه است. این سمبل ویژه در عرف و حقوق بین الملل به صورت نشان استاندارد جا افتاده ایست که پرچم( بایراق) نامیده می شود.

تلاش طرفداران یک جنبش ملی برای احتزاز پرچم و همچنین تلاش دشمنان برای فرود و تحقیر پرچم مصداق بارزی است که اهمیت پرچم برای یک جنبش ملی را نشان می دهد. بعد از جنگ جهانی دوم و تشکیل سازمان ملل متحد و به رسمیت شناخته شدن حق تعیین سرنوشت برای ملتها و نیز اهمیت یافتن دموکراسی و بالتبع افکار عمومی و تبلیغات، نقش پرچم ملی برای یک جنبش ملی صد چندان شده است.

دقت کنیم که در مورد جنبشهای ملی- سیاسی صحبت می کنیم نه از حاکمیت ملی-سیاسی. این از نقطه نظر چگونگی تعریف پرچم ملی دارای اهمیت است. برای یک حاکمیت ملی از نوع دموکراتیک بحثی نیست، گزینش چنین سیمبلی به صورت مستقیم یا غیر مستقیم با رای ملت خواهد بود. لیکن برای یک جنبش ملی که هنوز به قدرت، امکانات و شرایط تثبیت شده ای نرسیده است، گزینش سمبل ملی (طرح پرچم ملی) شرایط خاص جنبش را وارد بحث می کند. هر جنبش بسته به شرایط خود (اعم از شرایط اجتماعی- سیاسی و امنیت ملت خود، دشمنان و بین الملل) پرچم ملی خود را معرفی مینماید. مطالعه تجربهی جنبشهای گوناگون ملی از ایرلند گرفته تا فلسطین، از کبک گرفته تا کوزوو، نشان می دهد که بسته به شرایط جنبش اینکه جنبش در یک کشور دموکراتیک یا تحت اشغال در حال جریان است، طرح پرچم ملی برای جنبش تا رسیدن به حاکمیت ملی دارای فرمول خاصی نیست. و آنچه که مسلم است اینست که شرایط جنبش، نداشتن پرچم ملی را نمیتواند توجیه کند.

حرکت ملی آذربایجان جنوبی به عنوان یک جنبش ملی- سیاسی و خواهان حق تعیین سرنوشت برای ملت آذربایجان جنوبی از هیچکدام از موارد اشاره شدهی فوق مستثنی نیست. این جنبش نیز همانند هر جنبش ملی-سیاسی باید با این هویت (ملی-سیاسی) شناسایی میشد و طبق معمول دشمنان آن نیز باید در جهت بی اعتبارساختن سمبلهای آن نیز تلاش بکنند.

تلاش دشمنان حرکت ملی در جهت تبلیغ حرکت ملی به عنوان حرکت غیر سیاسی و همچنین تلاش برای جدایی ملت آذربایجان جنوبی از سمبلهای حرکت ملی در همین راستا است.. تلاش برای معرفی حرکت ملی به عنوان یک جریان روشنفکری، دانشجویی و در نتیجه غیرملی، تخریب دکتر چهرگانی و دیگر شخصیتهای شناخته شده آن (تخریب شخصیت سیمبلیک)، تخریب وجههی جمهوری آذربایجان شمالی (تخریب مدل)، تلاش برای معرفی قورولتای ملی بابک به عنوان یک تجمع توریستی- تفریحی (تخریب مکانهای سیمبلیک) که -موفق نشد-، معرفی قیام خرداد به عنوان شورش (تخریب وقایع سیمبلک) و جلوگیری از تداوم آن و در نهایت تلاش برای بیاعتبارسازی پرچم مقدس آذربایجان جنوبی (تخریب سمبل ملی-سیاسی) با انواع روشها و بحثها از مواردی است که نشان میدهد سیمبلهای حرکت ملی علیرغم غفلت برخی دوستان چه ارزش حیاتیای برای این جنبش ملی- سیاسی داراست. در این میان دقت در ماهیت ملی- سیاسی حرکت ملی و نقش پرچم ملی در شناسایی این ماهیت و نقش انگیزشی و هیجانی پرچم زیبای آذربایجان جنوبی از یک طرف و علیرغم دیگر موارد سیمبلیک الزام ماندگاری پرچم ملی از طرف دیگر باعث شده که پرچم ملی آذربایجان جنوبی به نسبت بیشتری مورد هجوم دشمنان حرکت ملی قرار گیرد. اگرچه فداکاری فعالین حرکت ملی در احتزاز پرچم ملی در 13 تیرماه 1382 - روز پرچم ملی - و همچنین احتزاز آن در مراسمات و دیگر روزهای ملی چه در خارج و چه در داخل باعث شده که علیرغم گذشت مدت زمان کوتاه 5 سال، پرچم ملی به عنوان یکی از شناخته شده ترین پرچمهای ملی ملتهای بدون دولت مطرح شود، اما مشاهده می شود که گاهگاهی باز هم تلاشها و بحثهایی انتزاعی بر علیه پرچم مقدس ملی آذربایجان جنوبی مطرح می شود. اخیرا نیز بار دیگر یکی ازهمان بحثهای تکراری توسط برخی از دوستان و دشمنان دوباره در محافل اینترنتی مطرح شده است.

علیرغم برسمیت شناختن پرچم ملی آذربایجان جنوبی (بطور رسمی و غیر رسمی) توسط احزاب و گروهها در کشورهای مختلف جهان ازجمله جمهوری آذربایجان شمالی و تورکیه، شناسایی رسمی در UNPO و نیز احتزاز آن در مناسبتهای مختلف از طرف فعالین و عشق روز افزون ملت اذربایجان جنوبی به پرچم خود، بحثها و اقدامات تخریبی و تکراری از سوی دشمنان روانه محفلهای اینترنتی می شود. این بحثها و اقدامات اگرچه با ترقی شعور سیاسی- ملی فعالین و ملت اذربایجان جنوبی به هیچوجه دیگر ارزش پاسخگویی ندارد. اما مورد اخیر در چند مورد باید با هوشیاری مورد دقت قرار گیرد.

بعد از برسمیت شناخته شدن رسمی پرچم ملی آذربایجان جنوبی در کنگره UNPO، (سازمان ملتهای بدون دولت)، یعنی بالاترین سطحی که یک ملت در شرایط ملت آذربایجان جنوبی می تواند به آن دست یابد، بحث انتزاعی پرچم ملی توسط عناصر ناشناخته و بعضا معلوم الحال برای بیاعتبار سازی آن مطرح می شود. این در حالیست که تلاش مذبوحانه عدهای مزدور برای ایجاد مانع در UNPO در یک سال گذشته با خواری هر چه تمامتر بی نتیجه ماند.

با طرح دوبارهی بحث حل شده پرچم در شرایط فعلی شوونیزم فارس با یک تیر دو نشان می زند. در حالیکه حرکت ملی آذربایجان، روزهای دومین سالگرد قیام ملی خرداد را سپری می کند و تمام دنیا از دوست تا دوشمن منتظر اخبار مبارزهی ملی آذربایجان جنوبی است، طرح بحثهای تکراری گذشته و تشویش اذهان فعالین راستین حرکت ملی باعث می شود که فعالین دستگیر شده در شهرهای مختلف وطن آنچنان که باید مورد حمایت و تبلیغ قرار نگیرند و مادران شهدای خرداد داغدارتر شوند.

گرچه برخی از دوستان نشان دادهاند که قادر به هضم این واقعیت نیستند. ولیکن شوونیزم فارس به خوبی میداند که ارائه هر پرچم دیگری از سوی هر گروه و شخصی به هیچ وجه نمی تواند جایگزین پرچم مقدس آذربایجان جنوبی شود. اما صرف انرژی حرکت ملی برای یک بحث تکراری و لوس کردن مسئله پرچم و از بین بردن تقدس پرچم ملی و در نهایت اگرچه نا ممکن است تبدیل رقابت کودکانه بین گروهها به رقابت به پرچمها میتواند کلیت و ماهیت حرکت ملی را به سخره گرفته، حرکت ملی را به خود مشغول کرده و امید ملت آذربایجان را نومید کند.

بعد از شکست تجربهی ارائهی نشانهای دیگر به عنوان پرچم از سوی عده ای خارج نشین معلوم الحال و رسیدن تاریخ انقضای آنها، اینبار دشمنان ملت آذربایجان میخواهند ارائهی پرچم توسط عده های داخل نشین را نیز تجربه کنند. از همین رو بحثهای مقدماتی توسط برخی گروههای اینترنتی، سایتها و ارگانها!!! با سوء استفاده از نام جنبش دانشجویی و برخی کمیتهها در حال طرح شدن میباشد. تا با رسیدن این بحثها به نقطه اوج، طرح مورد نظر گروه تازه تاسیسِِ ِ خود را معرفی نمایند تا جنجالی دیگر حرکت ملی را فرا بگیرد و فرصتهای بسیاری که از دست داده خواهد شد.

نیازی به گفتن نیست که با توجه به حساسیت ملت عزیز آذربایجان جنوبی گروه فوقالذکر همانند تجربه های ناکام گذشته با سوء استفاده از اصطلاحات و مفاهیمی چون دموکراسی، پلورالیسم و... مدتهاست که با مصاحبههای شفاف ساز! در تلاش بوده است که تصویری دموکراتیک و پلورالیستی از خود بنمایاند که رفته رفته نیت واقعی خود را اشکار می سازد. گروه مزبور گرچه توانسته است در این مدت بعضی از فعالین جوان حرکت ملی را با این شعارها و با استفاده از جو تخریب و رقابت احساساتی، اطراف خود جمع کرده و با بحث های احساسی ماهیت خود را کتمان کند، اما گویا دیگر زمان شفاف سازی! واقعی فرا رسیده است..

نویسنده که از بدو تاسیس گروه مورد اشاره با ایشان همکاری بسیار نزدیک داشتهام معتقد به زیرکی خاص و پیچیدهی وزارت اطلاعات ایران در این جریان هستم. و آن اینکه با وجود عناصر نفوذی در بین این گروه، طرح لوس پرچم ملی از طرف عناصر نفوذی نه به طور مستقیم بلکه به صورت غیر مستقیم از طرف یکی از عناصر مزدور ارگانهای امنیتی تورکیه پیشنهاد و بر روی آن اصرار می شود. بعد از اینکه با درایت فعالین حرکت ملی، توطئهی انتساب حرکت ملی به عنوان حرکتی که به ایالات متحده امریکا وابسته بوده و هدف آن ایجاد انقلاب مخملی در ایران است، با فداکاریهای ممکن خنثی شد که از قضا آن توطئه هم از سوی همان مزدور خود فرخته در تورکیه اجرا شده بود اینبار با طرحی دیگر نوک پیکان حرکت ملی یعنی پرچم مقدس آذربایجان جنوبی را هدف گرفته اند.. عنصر مذکور خود اهل اذربایجان جنوبی است و قول داده است در صورت ارائه پرچم، از طرف گروه مورد اشاره، این گروه حمایت تورکیه را در پشت خود ببیند.

گرچه برخی از دوستان نشان دادهاند که قادر به هضم این واقعیت نیستند. ولیکن شوونیزم فارس به خوبی میداند که ارائه هر پرچم دیگری از سوی هر گروه و شخصی به هیچ وجه نمی تواند جایگزین پرچم مقدس آذربایجان جنوبی شود. اما صرف انرژی حرکت ملی برای یک بحث تکراری و لوس کردن مسئله پرچم و از بین بردن تقدس پرچم ملی و در نهایت اگرچه نا ممکن است تبدیل رقابت کودکانه بین گروهها به رقابت به پرچمها میتواند کلیت و ماهیت حرکت ملی را به سخره گرفته، حرکت ملی را به خود مشغول کرده و امید ملت آذربایجان را نومید کند.

انتساب پرچم ملی آذربایجان جنوبی به تشکیلات گاموح (به عنوان پرچم تشکیلاتی) که از سوء تبلیغاتهای تکراری بر علیه پرچم ملی است، اخیرا باز هم مورد استفاده قرار میگیرد. حال آنکه طبق نظامنامه تشکیلات گاموح این تشکیلات فقط آرم (amblem) دارد که در سایت تشکیلات هم قابل مشاهده است. از سوی دیگر انتساب تمام پرچمداران و برافراشتگان پرچم ملی به تشکیلات گاموح، ناخواسته اذعان به گستردگی و تبلیغ این تشکیلات میباشد، در صورتیکه تشکیلاتهای دیگر حرکت ملی هم به نوبهی خود گسترده و فعال میباشند. بار دیگر خاطر نشان باید کرد که بحث پرچم ملی هیچ ربطی به تشکیلات خاصی نداشته و تایید پرچم ملی به منزله تایید تشکیلات خاصی نیست.

گرچه هر شخص، گروه و تشکیلات این حق را دارد که پرچم مورد نظر خود را برای آذربایجان جنوبی معرفی و تبلیغ نماید. اما با توجه به فلسفهی وجودی پرچم ملی و اینکه پرچم آذربایجان جنوبی بعد از ایجاد حاکمیت آذربایجان جنوبی به صورت دموکراتیک به تصویب نهایی خواهد رسید، صرف انرژی بیهوده و ایجاد امکان برای سوء استفاده حاکمیت شوونیزم فارس چیزی است که هر تشکیلات صادق را به دقت بیشتر ملزم میکند.

سخن اخر اینکه، حرکت ملی به عنوان موثرترین و مهمترین جریان سیاسی در استراتژیکترین نقطه جهان به عنوان یک بازیگر سیاسی با اهداف و سمبلهای خود مطرح شده است. این دستاورد نتیجه خون شهدای عزیز و هزینههای بسیار فعالین حرکت ملی بوده است. بحثها، بازیها و رقابتهای عقدهای و بچگانه را دیگر در آن جایی نمیتواند داشته باشد. زیرا دشمنان آن بچگانه نمیاندیشند!